Deze zomer, tijdens WorldPride 2026, opent De Nieuwe Kerk in Amsterdam ‘Queer Amsterdam, de roze stad‘. Een grote tentoonstelling over de veelbewogen en bijzondere geschiedenis van de lhbtqia+-gemeenschap. Een cultuurhistorisch verhaal over liefde, uitsluiting, moed, strijd en vrijheid, verteld op een plek die ooit het toneel was van kerkelijke leer en uitsluiting.
Verworven vrijheden kwetsbaar
De Nieuwe Kerk maakt de tentoonstelling nu samen met de lhbtqia+-gemeenschap omdat het 25 jaar geleden is dat het burgerlijk huwelijk werd opengesteld voor iedereen. Amsterdam was wereldwijd koploper. Ook vieren we dat Pride Amsterdam 30 jaar bestaat en COC 80 jaar geleden werd opgericht. Tegelijkertijd laat de tentoonstelling zien dat verworven vrijheden kwetsbaar zijn; een groot deel van de gemeenschap heeft vandaag de dag (nog altijd) te maken met discriminatie en geweld.
IHLIA is trotse hoofdbruikleengever en partner van de tentoonstelling. Dankzij de verscheidenheid aan IHLIA-archiefstukken komt in de expositie een ruime eeuw aan lhbtqia+-emancipatie in Amsterdam tot leven.
IHLIA-topstukken in de tentoonstelling
Een van de topstukken in bruikleen is het bureau van Jonkheer Jacob Anton Schorer. Schorer legde met zijn Nederlandsch Wetenschappelijk Humanitair Kommitee in 1912 de basis voor kennisdeling over seksuele, gender- en seksediversiteit in Nederland. Door zijn inzet wordt hij gezien als de ‘vader van de Nederlandse homorechtenbeweging’.
IHLIA bewaart ook het archief van transgender pionier Aaïcha Bergamin. In de tentoonstelling vind je haar bontjas en make-upspullen. Geboren in 1932 met de uitdagingen van die tijd voor transgender personen, heeft Bergamin een lange strijd gevoerd om te zijn wie ze was. Ondanks conversietherapie, politieterreur, financiële nood en medisch onbegrip hield zij vol. In 1973 werd haar vrouw zijn erkend door de burgerlijke stand dankzij een maas in de wet.
De tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad is een viering van die geschiedenis – en een herinnering aan het feit dat emancipatie geen lineair proces is. Iedereen krijgt dankzij de collectie van IHLIA de kans om met deze tentoonstelling kennis te maken met de mensen, plekken en gebeurtenissen die Amsterdam tot de roze hoofdstad van de wereld hebben gemaakt.